Connect with us

Дотоод мэдээ

Эмүжин: Бухын хүзүүнээс хатуу, бусдын “шаш”ны пасторыг яадаг юм байгаан?

Published

on

Яруу найрагч Р.Эмүжин төр засгийг, тэр дундаа ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнийг шүүмжилсэн байр суурийг илэрхийлээд байгаа билээ.

“МОНГОЛ ШАНХАЙН ТУУРГАНД НЭГДЭЭГҮЙ БОЛОХООРОО Л ХӨГЖӨӨГҮЙ ГЭНЭ ЭЭ…

За энэ үгийг Д.Оюун-Эрдэнэ гэдэг бацаан ч хэлчихээд байгаа юм биш. Д.Сумъяабазар ч гэнэт ухаарчихсан юм биш. Манай уншдаггүй, боловсордоггүй Ерөнхийлөгчийн тархийг бүс нутгийн хөгжил, Шанхайн сунгасан гар, их хэмжээний мөнгө ярьж угаадаг нэг хүнд гар байна.

Хэн гэдгийг нь цөөнгүй хүн гадарлаж л байгаа байх. Ам панааланд нь автангуутаа мань Баттулга “Би сайн ойлгохгүй байна, миний огт мэддэггүй сэдэв юм аа, тэгээд ШХАБ чинь цэргийн эвсэл юм уу, эдийн засгийн хамтрал юм уу, судалъя” энэ тэр гэж хэлж чадахгүй, мэддэг чаддаг царайлаад толгой дохиод дохилздог цэцэг шиг жаахан сууна. 

Тэгээд ам авч давхидаг морь шиг их мэддэг мундаг удирдагч болох гээд баахан салхилж давхина. “За чи цэргийн хүн, офицер хүн, үүнийг чи л хийхгүй бол өөр хэн?” гээд л Хүрэлсүхийг хөөргөднө… нэг иймэрхүү зарчмаар яригдсаар байгаад Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллагын хаалгыг тогшоод Монгол Улс ардчилсан дэлхийн өмнө, тусгаар тогтнолыг маань даян дэлхийд баталгаажуулсан НҮБ-ын батлахаа бариад зогсож байх юм.

Хил хязгаарын маргаанаа шийдвэрлэх гэж байгуулсан, улмаар 20 жилийн өмнөөс Шанхайн тав нэртэйгээр танигдсан, эдүгээ 8 улсыг эгнээндээ багтаадаг энэ байгууллагад элссэнээр монголчууд төвийг сахисан байр сууринаасаа алхам ухрах нь эргэлзээгүй. Сумъяабазарын хэлснээр суга үсрээд хөгжих нь юу л бол. Ингэхэд Сумъяабазар ярьж байгаа юмаа өөрөө ойлгоо болов уу? 

Тэгж яривал тэр найман гишүүнийх нь хамгийн ядарсан нь болох Тажикстан газар нутгийнхаа нэлээдгүй хэсгийг Хятадад тавиад туучихсан л байна даг. Цаашдаа хятадууд цэргийн хамтарсан арга хэмжээг ШХАБ-аар дамжуулан авч эхэлбэл Монгол Улс хурандаа Хүрэлсүхээр удирдуулаад цэргээ мордуулах юм уу, хаашаа юм. БНХАУ-ын тархи, зүрхэнд Шанхайн улс төрийн баг хэдэн жил туйлж байгааг бүгд л харж байгаа.

Тийм ч болоод ШХАБ сүүлийн үед нэг бүс нэг хөгжил нэг удирдагч яриад, хөөрхөн инээдэг болчихоод удаж байна. Харин энэ хөгжил ярьсан, мөнгө үнэртсэн, их гүрний дээрэлхүү бодлого давамгайлсан хувьслын цаана юу болж байгааг Шинжаан Уйгар, Өвөрмонголоос олж хараарай. 

Кодоор нь тухайн айлд хэн орж гарсныг шалган байцаадаг, айлаас айл, хошуунаас хошууны хооронд цагаан хуудас авч зорчдог, зочилдог гээд хүний эрх зөрчсөн олон хэв шинж нэгэнт тогтоод амжсан. Дээр нь хажуу хошууныхаа айлд ямар зорилгоор очсон, юу ярьсан зэргээ хүртэл тайлагнадаг гэж мэдэх үү?

За зүгээр, хамгийн энгийн үгээр хэлье. Дэлхийд бүртгэлтэй, НҮБ-д данстай Монгол Улс өөр аль нэгэн эвсэл, холбоонд элсэхгүй л бол болохгүй байна уу? Тэр тусмаа олон улсын харилцаагаа дэлхийн тавцангаас сайн дураараа татан буулгаж, Казакстан, Хятад, Орос, Тажикстан, Киргиз, Энэтхэгт аваачиж харъяалуулахгүй л бол хоцрогдох гээд байгаа юм уу? Энэ байгууллагын гишүүн орнууд бүгд нэг хүний удирдлагыг шүтдэг, ганц хүний ноёрхолд баригддаг.

Цаана чинь Их Британи хүртэл Европийн холбооноос гарч байна. Гэтэл монголчуудад холбоо, эвсэл, хамтрал нэртэй гав дөнгө л дутаж гэнэ. Тэр ШХАБ гэдэг чинь Элбэгдоржийн хэлснээр ломбард байгаад, их хэмжээний мөнгө өгдөг юм бол тусгаар тогтнолоо барьцаанд тавьж авчирсан мөнгө чинь энэ улс оронд хэрэггүй. Тэгээд ч ШХАБ эдийн засгийн чиглэлээр ямар ч алхам одоохондоо хийгээгүй байгаа. 

Хоёр хөрштэйгээ хил хязгаарын ямар нэгэн маргаангүй Монгол Улс ямар юмаа хийх гэж ШХАБ-д элсэх гээд байгааг Баттулга, Оюун-Эрдэнэ хоёр өндөр төвшинд ойлгоод, цаашдын гаргалгааг нь хийсэн юм байлгүй. Арай энэ хэдэд маань QR код зүүчихээгүй байлтай юм аа. ШХАБ-д элсэхгүй л бол геополитикийн бодлогоосоо арчаад, газрын хөрснөөс хуулаад, бүс нутгаасаа хөөнө гэнэ үү? Монгол ШХАБ-д элсээгүй болохоороо л хөгжихгүй байгаа юм уу, эсвэл ЖДҮ-чид нь хувааж идээд залгиад байгаа юм уу? 

Ядаж ШХАБ-д элсэх гээд байгаа шалтгаан, үндэслэлээ учиртай тайлбарлаж болдоггүй ээ? Хоёр том гүрний дунд байршилтай байгаа маань л өөрөө ШХАБ-д элссэнээс өөрцгүй хангалттай газарзүйн хувь тавилан байлтай. Америктай асуудалтай Ираныг, гуравдагч хөрш мөрөөддөг Монголыг Шанхай бугуйлдчихаад байгаа нь л үнэн юм даг. Яг үнэндээ энэ байгууллага өөрийн байр сууриа өөрөө тодорхойлсон уу гэдэг асуулт бас гарч ирнэ.

Хоёр хөршийн маань хожоогоор хөдөлдөг, хувирдаг, цэргийн, эсвэл эдийн засгийн чухам аль нь болох хандлагатай гэдгээ албан ёсоор зарлаж баталгаажуулсан уу? Дэлхий хоёр хуваагдаад, их гүрнүүд хоёр талцаад удаж байхад мөнгөнд үнэр, олон улсын харилцаанд бодлого, хөгжилд зүг чиг гэж байдаг юм шүү!”

“Хоёр хамбыгаа гоочилж шүүмжлээд зөндөө л удлаа. Гэхдээ тэдний хэлсэн “Орчин цагийн шинжлэх ухаан нялх байна” гэсэн үгний цаад утгыг ухах гэж хэн ч бодсонгүй. Чойжамц хамбын түгээсэн шидэт үрэлний сураг гарахад нуулгүй хэлэхэд би өөртөө баярлав.

Түүний санал болгоод байгаа Мана4, Сороол4, Чацаргана5 гэсэн тангуудын хүчээр өвөлдөө ханиадгүй, өнөө муу битүүрэх дуртай уушги маань үнэгэн дах нөмөрсөн мэт хүйтнийг давдаг болохоор тэр. Нацагдорж маарамбын яриад байгаа хар үрэл ч манайд яг одоо байж л байна. Чун5, Үзэм7, Норов7 гээд л үргэлжилнэ. Чун5-ын тайлбар дээр ” Нянг нядална” гэж байдаг юм билээ.

Хүүхдэд чинь том хүний жороор антибиотик бичиж өгөөд, цагаар нь уулгаад байхад л эдгэхгүй зууралдаад байгаа ханиадны ард энэ тангуудын хүчээр нэг биш удаа гарч л байлаа. Тангуудын нэрний ард байгаа тоо бол найрлагад нь орсон эмийн ургамлын тоо юм. Дээр нь нэмж хэлэхэд дээрх тангуудын олонх нь таван махбодийн халуун хүйтний тэнцвэрийг барьж, хүйтэн хий хөөнө гэдэг.

За хүү бид хоёр л лав уушгины асуудлаар олон ч эмч, эмнэлгийн царай харж хэдэн өвлийг хэржигнэж, хүржигнэж барсан. Хүүхдийнх нь цээжинд муур ороод үүрлэчихсэн юм шиг шуухитнаж пижигнээд хоноход ямар ээж бүтэн нойртой хонох вэ дээ. Цаг хугацаа алдаж, мөнгө ч их үрсэн. Харин ардын уламжлалт эм тантай золгож танилцсанаасаа хойш хий ханиалга гэдгийг мартсан даа.

Монголчууд 300 гаруй эмийн чанартай өвс ургамал олоод хивчихдэг таван хошуу малынхаа махыг хүртэж буй болохоор корона тусахгүй байгаагаараа хаа сайгүй гайхуулж байна. Тэгвэл тэр эмийн ургамлуудыг чинь малын ходоодоор дамжуулж мах болголгүй, шууд тан болгоод үйлдвэрлэчихсэн хэрэг шүү дээ, ойлгож ядаад, олноороо шоолоод байх юу байна?

Мал идээд мах болчихоороо эм, манай хамба нар эмийн ургамлаа нунтаглаж уутлаад өгөхөөр хошин шог болчихдог нь ямар учиртай юм. Чех, Польшид Монголын уламжлалт эмнэлгийн эмч нар аль эрт албан ёсны зөвшөөрлөө аваад, хүлээн зөвшөөрөгдөөд, эм тангийн үйлдвэр хүртэл нээчихээд байна. Дээр нь нэмж хэлэхэд корона уушги барьж хүндэрдэг вирус. Далайн эргийн чийглэг, хүйтэн орнуудад ид хүчээ аван галзуурч байна. Тиймээс уушгиа тордож, халуун чанартай уламжлалт тангаа хүртэж явахад алдах юм үгүй, ам уралдан шүүмжилж гоочлоод байх шаардлага ч үгүй.

Би хувьдаа шоглож шүүмжлэх шалтгаан олж харахгүй байна. Харин ч нэгэн насны амьдралаа зориулан сурч мэдсэнээ хоёр хамба маань хав дараад суухын оронд ард түмэнтэйгээ хуваая л гэлээ. Магадгүй тэд дархлаа сайжруулах найрлагатай эмийн ургамал, тангуудыг зохих тунгаар хольж, хэн хүн хүртэхэд амар болгоод олондоо түгээх гэж бодоо биз.

Би ч гэсэн уушги, ханиадны нэлээдгүй гашуун танг зөгийн бал, тарианы гурил, шар тостой зуурч бөөрөнхийлөөд хүүгээ гурван настайд нь уулгаж дөнгөөд л байсан юм даа. Уушгины дутуу төлжилттэй төрсөн, амьсгаа авах гаргах хооронд цээж нь атгасан гарын дайтай хонхойгоод орчихдог нөхөр байснаа мэдэхгүй үүнийг уншвал нэрэлхэж зэмлэх л байх. Аа бас амоксициллиний ампулийг нь султган асгаж байгаад, дотор нь тангаа чихээд хүүхдэд уулгадаг нэг боломжийн арга бий.

Олонх танг хонины шөл, үхрийн тойгны шөл, халуун сүүгээр даруулж уух зааврыг нь бодсон ч дархлааны чанартай. Дашрамд, би гэдэг хүн Гандан хийдээр насандаа ганц шагайж сонирхсон, Манбадацангаар өнгөрсөн жил нэг удаа орж үзсэнээс цаашгүй хэнэггүй талдаа хүн. Тэгээд ч уламжлалт анагаах ухаан бол шинжлэх ухаан болохоос сүсэг бишрэл, шашин ерөөс биш.

Ардын уламжлалт тангийн эмийн сан Алтжин бөмбөгөрийн урд, бас Манбадацанд байдгийг сайн мэднэ. Аа тэр хамба нарын өгөөд байгаа алдарт хар болон шидэт үрлийг хаанаас яаж авахыг би мэдэхгүй шүү. Учрыг нь таниад ирэхээрээ ээж нар өөрсдөө хэрэгтэй тангуудаа холиод, сэтгэл сүү хоёроо тарни болтол нь нэмэрлэж байгаад бөөрөнхийлчихнө дөө.

Мухар сүсэг, манхагт эм гэдгээ ялгаж салгаж ойлгохтойгоо болчих юмсан. За тэгээд мунхаг тэнэг гэнэ үү, хамаагүй. Зүгээр л, мэддэгээ бичив”

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Гадаад мэдээ

Монголчууд хятадуудад дургүй. Харин тэд бидний талаар юу боддог гээч?

Published

on

By

Бид хятадуудад хэрхэн ханддагийг та андахгvй байх. Тэдний тухай бодол, яриа хараалгvй єнгєрнє гэж нэгээхэн ч vгvй. Орсгой шар шvдтэй, заваан, зальтай, чанга дуутай гээд л бид тэднийг байж болох бvхий л янзаар харааж, доромжилдог билээ. Тvvх ч тэдний эсрэг єгvvлдэг. Харин тэдний дунд амьдраад, хэл яриаг нь сонсоод ирэхэд ямар сэтгэгдэл тєрснийг дор сийрvvлэв.

Монголчууд буюу зэрлэгvvд

Монгол хэлэнд хятад гаралтай vг цєєнгvй бий. Бид тэднийг яг монгол vг шигээ ойлгож, хэрэглэдэг. Цонх, шинэ, цай гэх мэт єдєр бvр таны амнаас гарах энгийн vг ч хятадынх. Олон зууны турш хаяа хатгаж ирсэн хоёр улсын хэл соёлд ойролцоо зvйл байлгvй яахав.

Гэхдээ энд хятадууд монголчуудыг хэрхэн ойлгож, хvндэлдгийг ойлгуулсан нэг зvйл бол тэд бидэнд ямар “ханз нэр” єгсєн явдал юм. Тэд биднийг Монгу гэж нэрлэдэг. Энэ нь тэдний тайлбар толиос харахад “зэрлэг бvдvvлэг“ гэсэн утга агуулдаг юм. Харин Америк, Франц гэх мэт улсуудад тэд ханзнаасаа хамгийн шилдгийг нь зvслэн єгч, хєєрхєн, сайхан гэх мэт vгс оноожээ.

Монгол гэсэн нэрийг улсдаа єгсний нууцыг эрдэмтэд олон жил хайж, vнэнийг тогтоох гэж явааг хальт дуулж байлаа. Зарим нь Мон гэдэг гол байсан гэж хvртэл бичиж байсан.

Ер нь манайх нvvдэл суудал гэсээр єв соёлоо маруухан авч vлдсэн нь тодорхой. Ямартаа л “ Монголын нууц товчоо “ –гоо хvртэл эх хэлээрээ биш хятадаар хєрвvvлсэн байсныг бид эргvvлж орчуулж байхав дээ.

Мөнгөө шидэж өг, биенд нь бvv хvр

Хятадууд уг гарвал сайтай улс огтхон ч биш. Тэд манжуудад дарлагдсаар ирсэн тvvхтэй. Манж vндэстэн манайхыг ч 220 жил дарлахдаа хятадын хар ажилчдыг багагvй нэвтрvvлсэн гэдэг. Хятадууд манжуудыг “ Та дээшээ суу, би хийчихье” гэсээр ажил хийх, амьдрах чадварыг vгvй хийж, улмаар vгvй хийсэн гэдэг. Манайхан хvнд юм єгєхдєє шидэж єгдєггvй уламжлалтай.

Дэлгvvрийн худалдагчид мєнгє шидээд єгвєл буцаагаад чулуудхаас ч сийхгvй. Харин хятадууд хvнд юм єгєхдєє шидэх “хобби”–той. Мєн худалдагч нарт нь мєнгєє алган дээрээ тавиад аажуухан єгєхєд булаагаад авах нь эвгvй. Тиймээс хятадуудтай цэмцэрхээд байх явдалгvй. Мєнгєє шидэж, єгєєд л булааж аваад л байхад хангалттай.

Хятадууд нэг зvйлд их дургvй. Энэ бол тэдний биед хvрэх. Хичнээн шоргоолж шиг олуулаа байлаа ч тэд араас нь алхаж яваа хvн гараараа биед нь санаандгvй хvрэхэд цочин, эгдvvцдэг. Манайхан бол “ Уучлаарай “ гэж хэлсэн болчихоод єнгєрєх зvйл дээр тэд тун дургvй ханддаг.

Монголчууд биднийг vзэн яддаг юм уу?

Монгол цустай хэнбугай ч хятад гэхээр толгойтой vс нь єрвийдєг. Гэтэл хятадууд биднийг vнэндээ сайн мэддэггvй. Монгол гэж ямар улс байдаг, хаана оршдгийг ихэнх иргэд мэдэх ч vгvй дуулаа ч vгvй. Тэгэхээр мэдэхгvй, дуулаагvй хvмvvсийгээ тэд хэрхэн vзэн ядах билээ. Биднийг Япон юмуу солонгосчуудтай байнга андуурна. Эрээний хужаа нар л биднийгээ андахгvй болохоос тєв, ємнєд хятадад монголчуудыг мэддэг хvн нэн цєєн.

Саяхан нэгэн хятад сурвалжлагч бvсгvй манай улсад ажилаад, эх нутагтаа буцахдаа нэлээд дуулиан тарисан материал бичсэн юм. Монголчууд тэднийг vзэн яддаггийг сурвалжлагч анх удаагаа мэдэрч, тэр сэтгэгдлээ ний нуугуй бичсэн хэрэг. Vvнийг хятадууд уншаад ихэд гайхаж, бас зэцvvvцсэн биз.

Тэр бичлэгийг уншсан нэгэн багш монгол оюутнаасаа “ Танайхан манайхныг vзэн яддаг юм уу? “ гэж асуусан гэнэ. Залуу, хvний нутагт сурч байгаагийн хувьд “ Тийм ээ “ гээд хэлчихсэнгvй. “ vгvй яалаа гэж дээ. Би таныг vзэн ядахгvй байгаа биз дээ “ гэх мэт vг хэлээд єнгєрчээ.

Муу хvний дуу чанга

Хятадууд их чанга ярьдаг хvмvvс. Бид “ Муу хvний дуу чанга “ гэдэг нь тэдэнтэй ч холбоотой байхыг vгvйсгэх аргагvй. Хэл нь дєрвєн хєгтэй болохоор тэд их чанга дуудаж байж, хєгєє зєв гаргаж ойлголцдог хэрэг. Харин манайхан хєг аялгаа хос эгшгээр илэрхийлчихдэг болохоор чанга яриад байх шаардлага бараг байдаггvй.

Ингээд чанга ярьдаг хятадууд УБ-н гудамжаар ярилцаад єнгєрєх нь орилолдож, хашгаралдаж байгаа юм шиг сонстоно. Ер нь тэд хоорондоо ярьж байгаа нь хэрэлдээд байгаа юм шиг их чанга дуутай хvмvvс л дээ. Vнэндээ бол хэлний онцлог нь л тэр аж.

Хятадууд Монголд хэрхэн амьдардаг вэ?

Охидоо хужаа нарт алдлаа, хятад ажилчид монголчуудын ажлын байрыг булаалаа гэсэн яриаг бид єдєр бvр сонсдог. Монголд ажиллаж, амьдарч буй хятадууд vнэхээр тансаг, зоргоороо байдаг гэсэн vзэл тархсан. Гэтэл vнэн хэрэгтээ хятадуудыг vзэн ядаж, vргэлж нvд vзvvрлэдэг болохоор тэд тайван алхаж, эх хэлээрээ манай нутагт чанга ч ярьж чаддаггvй.

Цайны газар ороод суувал монгол залуус дайрахаас ч буцахгvй. УБ-д байх тэдний хувьд vнэхээр осолтой болохоор vргэлж такси барих мєнгєє халаасандаа тэмтэрч явдаг гэдэг. Харин тэдэнд орчуулга хийж єгч буй залуугийн хувьд хятадуудтай яваа гэдэгээ аль болох нуухыг хичээнэ. Тvvнийг хятадаар ярьдаг гэж мэдвэл хятад л гэж хэлнэ. Иймэрхvv туйлшарсан гэмээр vзэл байдаг ч бид тэрбумуулаа биш ердєє 2-хон сая болохоор єєрсдийгєє ингэж л хамгаалж байхаас єєр аргагvй санагдана.

Харин хятадад монгол залуус хаан шиг амьдардаг гэвэл хилсдvvлсэн болохгvй ээ. Манайхан шєнийн цэнгээний газраар нь хэсч, маш хямдхан шар айргийг гvйзээлэхдээ яг л эх орондоо байгаа юм шиг аашилна. Тэнд чанга хашгирч хичнээн дураараа байсан ч монгол гэж гадуурхахгvй, мэдэх ч vгvй. Гэхдээ л хvний нутаг бол хvний нутаг гэдгийг ойлгож явах учиртай билээ.

Vнэгvй сургууль буюу ємнєдийнхний урхи

Нэг л хvvхэдтэй болох эрхтэй єрх хvvг илvvд vзэж, охин хvvхэдтэй болохоос татгалзах болсон юм. Тиймээс ємнєд хєршид охидын тоо эрс цєєрч, гэрлэх насны залуус гэргийгээ олж чадахгvйд хvрэх болов. Эмэгтэйчvvдийн тоо нь эрчvvдээс эрс дутуу болж ирсэн нь энэ vед 30 сая хятад залуу “ илvvдээд “ байгаа гэдэг. Тиймээс хятадууд бодлогоо єєр тийш хандуулах болсныг vгvйсгэх аргагvй.

Энэ бол гадаадын олон тооны эмэгтэй оюутанг эх орондоо vнэгvй сургах явдал. Манайхан “ vнэгvй юманд нугасгvй “ тул олдсон боломжийг ашиглах гэж ємнєд хєршийг зорино. Харин тэндээ очоод олон жил суралцах хугацаандаа, монгол оюутан битгий хэл энгийн нэгэн монгол эртэй таарч, гэр бvл болох боломж олдохгvй. Ингээд ойр тойрноосоо хvнтэй суух болоход єнєєх л хятадуудаас сонгох магадлал єндєр болох юм.

Монгол бvсгvйчvvд хятад хvнтэй суух vнэхээр дургvйг хэлэх хэрэгтэй. Гэлээ ч цєєн хувь нь ч гэсэн тэдний “ тогооны хvн “ болж байгааг vгvйсгэх аргагvй. Гэхдээ гадаад бvсгvйчvvд хятад залуустай гэрлэх тун дургvй байдаг гэдэг. Єрх бvрт єєрийн гэсэн жаргал, зовлон бий гэдэгтэй адил ємнєд хєршид ч багагvй асуудал байдгийн нэг нь энэ.

Continue Reading

Дотоод мэдээ

Хадам ээж надад хандан хүүг минь хайрлаж яваарай гэсэн мөртлөө хүүдээ тэгж хэлээгүй

Published

on

By

За та бүхэн санаж байгаа бол урьдны нэг бичлэг дээр нөхөр бид 2 чинь хуурамч үнэнч нь нийлээд 2 гэрлэлтийн баталгаа ба нэг хүүхдийн төрсний гэрчилгээтэй болсон билээ. Тэр үйл явдлаас хойш 3 жилийн дараа охин 3 нас хүрж үсийг нь авах болов. Эмээ өвөө 2 монголд ирж хүүхдийн үс ав гэж залигдсан болхоор охин бид 2 Монгол нисвээ. 2 долоо хоногийн дараа аав хойноос ирсэн юм.

Нөхрийн ажил тэгж таарсан бөгөөд 3уулаа зэрэг монголд очихоор хаана байхаас шалтгаалаад л бөөн проблем болдог тул ингэж зохицуулсан юмаа. Би ээж аавындаа баймаар байдаг, хадам ээж хүүгээ хажуугаасаа хөдөлгөхгүй. Хэхэхэ. За тэгээд л монголд байх хугацаандаа найзлаад л гүйгээд байнашд. Орой болзоод л найзуудтай шоудаад л харих болхоор манай нөхөр намайг хүргэж өгөөд л өөрөө гэртээ харина. Хахаха.

Эхний 2 долоо хоног чинь хачин сайхан байваа. Би хушуу амаа унжуулж ээж аавдаа эрхлээд л охинтойгоо барьцаад л, дэлгүүр хоршоо, баар саваар хэсээд л, найз нөхөдтэй уулзсан шиг. Ханийг ирэхээр охины үсний найр хийнэ гэсэн болхоор өөртөө бас нэг монгол загвартай даруухан платье маягийн юм захилачив. За тэгээд нөхөр ч удалгүй ирсэн тул бид 2 нөгөө элчинд батлуулсан гэрчилгээгээ монгол гэрчилгээгээр солиулах гээд иргэний бүртгэлийн газар очвоо.

Тэгсэн яасан гээ? Тэр компьютер нь бид 2ыг 2ууланг нь урьд нь гэрлэж байгаагүй гэдэг гэнэ ээ. Арай л бие биенээ танихгүй гээгүй байгаадаа. Хэхэ. Нөгөө хариуцсан байцаагч нь та 2ын энэ баталгаа яамар ч хүчингүй учраас дахиж батлуулаад гэрлэлтийн 500 000 төгрөгөө ав гэдэг гэнэ ээ. Хэхэхэ. Тэгээд л дахиж батлуулах болоод гэр гэрийн зүг явбаа. Орой нь тэгсэн харин хадам ээж яриад ирэх 4дэх өдөр бэр гуйгаад дараагийн 1дэх өдөр нь хурим хийнэ гэвэл яахуу?

Хамгийн гол нь өнөөдөр нь бүтэн сайн өдөр байгаа юм. Би ч бүр тэрийж унаад, дороо дэвсэхээс наагуур л юм болов. Юун хурим бид 2 тийм юм төлөвлөөгүй, чадахгүй гээд л. Ингээд л маргааш нь би хадам ээж дээр очиж надад ийм их хүндэтгэл үзүүлж байгаад нь баярлаад гэхдээ хүүхдийн үс авах гээд амжуулах ажил их, цаг хугацаа давчуу байгаа тул сайн дураараа хуримнаас татгалзаж байгаагаа хэлээд харин бэрээ бол та өөрөө мэдээд гуйчих гэв. Хадам маань толгой дохиод л манай бэр ийм ухаантай гээд л үлдэв.

Би ч ажлаа бүтээсэн гээд хачин баяртай хүн гэртээ ирсэн чинь ээж сая худ яриад, заавал хурим хийнэ гэж байна гэв. Нэгэнт ийм болсон хойно аав маань хадамтай ярьж байгаад хуримын ордонд орохгүйгээр хүлээн авалт хийх газраа батлуулахаар болов. Хүлээн авалтаа ч цомхон ойрын хамаатан садан нийлээд 60аад хүнээр тооцох болов. За тэгээд өглөө нь хүүхдийнхээ үсийг аваад, орой нь хурим.

Нээрээ үнэн бөөндсөн байна уу? Хахах. Тэр нэг бэлтгэл ажлын 7 хоног бол би нөхрөө хараагүй ээ. Хайрт хань маань тас ээжийгээ дагаад л манийгаа мартаад алга болж өгсөн. Уулзая гэхээр ээжээс асуугаадхий гэнэ? Хадам ээж бол надтай бүр юу ч ярихгүйгэр барахгүй намайг хүлээн авалтын хоолны цэсэнд байгаа салатны оронд өөр салат сонгоё гэж хэлснээс болж уурлаад манай ээжрүү яриад миний хүмүжилгүйг гайхав. Би ч бүр за удахгүй буцах юм гээд л тэвчээд л байсан.

Нөхрийг бол чи удахгүй ээжээсээ хол миний гарт орохоо мэдэж байгаа биздээ гээд л занаад гээд байхгүй юу. Хахаха. Уг нь ч манай хадам ээж хөөрхий их сайхан сэтгэлтэй, олон түмэндээ хүндлэгдсэн, хүний төлөө гэсэн хүн байдаг юм. Бас эмэгэй хүн гэхэд үнэхээр чадалтай, 3 хүүхдээ хэнээс ч дутахгүй авч яваа гялалзсан хүүхэн. Хүүхдүүд нь ч үгнээс нь гарахгүй. Ганц гэм нь хүүхдийнхээ амьдралд орох гэж оролдлого их хийдэг ба хүнтэй ярьж зөвлөлдөхгүйгээр хүний амьдрал шийдчих гээд байдаг юм.

Манайх болхоор их ардчилсан гэр бүлээ. Ээж бол миний хамгийн сайн найз. Дүү бид 2 ер нь бол өөрсдөө л шийдвэр гаргаж өөрсдийнхөөрөө л амьдардаг. Их чухал шийдвэр гаргахдаа аавтай ярилцаж тохиролцоно. Аав маань зөвлөгөө өгнө үү гэхээс хэзээ ч бодол санаагаа тулгахгүй. Хэххэ. За ямар ч байсан ингэж тэгсээр бэр гуйх өдөр болов. Яг бэр гуйх цаг нь өглөөний 9өөс 10ын хооронд ч билүү таараад. Тэгсэн нөгөө бэр гуйгч нар маань ирдэггүй ээ. Тэгсэн яасан?

Урьд өдөр нь нөхөр найзуудтайгаа шоудаад өглөө нь нам шартчихсан. Хөөрхий муу хадам ээж маань хүүгээ босгох гээд гурил зуурж, бантан хийж гүйгээд баахан сандарчихсан амьтан ярьж байна. Хэхэ. За тэгээд бэр гуйхаар 4 сайхан залуу 1 шартаад хачин муухай царайтай болсон сүйт залуу манайд ирэвээ. Би ч цаад өрөөндөө нуугдаад харагдаж болохгүй. За тэгээд л үгээ хэлэлцээд л бэлэг сэлтээ өгөөд л, тэгсэн нэг залуу морин хуур гаргаж ирээд л хачин гоё хуурдав.

Манай ээж, аав 2 нөгөө өгөхгүй энэ тэр гээд л томроод байсан чинь гэрийн минь жаврыг үргээж өглөө гээд л уйлаад манийгаа өгөөд орхивоо. Ингээд л би гэдэг хүн 5 залууд чирэгдээд, эргэж харж болохгүй ба хадамындаа дор хаяж 3 хонох тушаалтайгаар хүний хүн боловоо. Хахаха. Очоод шинэ бэр гээд л цугласан олонд хоол цай хийж өгөөд. Бэрээ авчирсан гээд тэнд чинь зүгээр найрлаад өдөржингийн юм болсон. Тэр хооронд эгч гэрлүү утсаар яриад аавын том ахыг найрсаар байгаад 3 хоногийг 1 болгож чадав. Хэхэ.

За ингээд маргааш нь буюу 5 дахь өдөр нь би гэртээ хариад бүтэн сайнд болох хуримын бэлтгэлд гарваа. Надаа палааж байхгүй тул нөгөө захиалсан юмаа өмсөх болсон юм. Тэр нь ядаж байхад бор өнгөтэй. Дээрээс нь өвөл байсан болхоор олигтой туфль ч олдохгүй. Ээж бас бэргэн, худ эд нарт бэлэг сэлт гээд дэлгүүр явна гээд байдаг. Ёоооо нээрээ үнэн стрестэй байсан шүү. Би нэгэнт иймэрхүү юм болж байгаа юм чинь дотны хэдэн найзаа дуудчий гээд хадам ээжээс хэдэн урилга авья гэсэн чинь үочдын тоо 200 хүрсэн байхгүй гэдэг гэнэ ээ.

Тэгэнгүүт л бүр тэвчээр барагдаад чаддагаараа нөхөрлүү яриад би тэр хачин юманд чинь оролцохгүй чи тэр ээжтэйгээ 2уулаа хуримаа хий за юу гээд л утсаа шидчихсэн. Удсан ч үгүй манай ээж яриад намайг муухай ааштайгаар дуудаад тас загнав. Гайхаад юу болсныг асуутал хайрт хадам ээж ээжрүү яриад миний хүмүүжилгүйг гайхаж гэнэ ээ. Бөөн юм болсны эцэст хагас сайны үдээс хойш би 10 урилгатай болсон боловч харамсалтай нь маргааш нь 4 цагаас хуримтай гэж байхад би хэзээ нь урилгаа тараах вэ хүмүүсээ? Гэхдээ яахав ямар ч байсан хэдэн дотны найзууд ирэх болов.

За ингээд хуримын өдөр ч боллоо. Өглөө нь 10 цагт ойрын хамаатнууд цуглаад охины маань үсийг авав. 12 цагт арга хэмжээ дуусаад би үсчинрүүгээ явж үсээ засуулнэ гэтэл хадам ээж өөрийнхөө үсчнийг авчирсан байгаа тэрэн дээр оч гэж байна. Би үгүй би өөрийнхөө үсчин дээр очмоор байна гэтэл хадам уурлаж нөхөр ээж 2 надруу муухай харваа. За бас хэрүүл болчих юм болвуу гээд л нөгөө үсчин дээр нь очоод засуулваа.

Анх удаа миний үсийг засаад тэгсэн юмуу ямар ч байсан тэр үсний засалт надаа үнэхээр зохиогүйгээр барахгүй намайг лав л 5 насаар хөгшин харагдуулж байсан байх. За тэгээд л хурим ч боллоо. Тэр заалаар дүүрэн хүн. Бид 2 нь хойморт нэг ширээн дээр суучихсан. Давсгаа дүүргэхгүйн тулд пиво ууж болохгүй, халахгүйн тулд сархад ууж болохгүй. Ингээд ус уугаад л суугаад байна.

За тэгээл хүмүүс ирээд л бэлэг өгөөд л үнсээд л байна, үнсээд л байна. Ядаж байхад тэр хүмүүсийг нь би ер танихгүй. Хадам ээжийн 10 жилийн, дээд сургуулийн, хуучин ба шинэ ажлын хамт олон ба бага, залуу, өтөлж яваа насны найзууд. Нийлээд 140 хүн. Үлдсэн 60 нь 2 талын хамаатан садан ба бид 2ын ойрын найзууд. Хүн болгон ирээд л хадам ээжээ хайрлаж яваарай гээд л байх юм. Бүр хурим ч юмуу, хадам ээжийн найр ч юмуу мэдэхгүй юм болсоон. Хэхэхэ.

За миний хурим гэж нэг ийм л юм болсон юмдаа. Би одоо тэр хуримыг ярих үнэн дургуй. Дурсдаг ч үгүй. Бүх зурагнуудаа нуучихсан. Хурим ч гэждээ манай хадам ээжийн шоу. Хэхэхэ. Бид 2 монголд байдаггүй болхоор хүмүүс дандаа мөнгө бэлэглэсэн юм. Бид 2 тэрнээс нь нэг төгрөг ч аваагүй ээ. Би тэр үед хадам ээжийнхээ сэтгэлийг бодоод л бүгдийг нь тэвчээд л өнгөрсөн. Гэтэл тэр хуриман дээр манай хадам миний хүүг хайрлаж яваарай гэж надад хэлснээс эргээд тэр үгээ хүүдээ ганц ч хэлээгүй.

Одоо бол би хадам ээжийгээ амьдралдаа нээх ойртуулдагүй. Тэр нь ч амар байдаг юмаа.Эргээд бодож байхад 7хон хоногийн дотор бүхэл бүтэн хурим босгосон манай хадам ээж бол үнэхээр олонтой, мундаг эмэгтэй. Харин эр хүний уужим ухаан гаргаад эхнэр, ээж 2оо зохицуулж чадаагүйд нь нөхрөө жоохон чамладаг юм. Хэхэхэ. Гэлээ гээд яахав дээ хайртай юм чинь….

Continue Reading

Дотоод мэдээ

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх англи хэлээр баяр хүргэжээ

Published

on

By

Энэтхэг улсын ерөнхий сайд Нарендра Моди өөрийн жиргээндээ:

“Энэтхэг улс түүхийг бичиж байна. Бид Энэтхэг улсын шинжлэх ухааны хөгжил, 1,3 тэрбум Энэтхэгчүүдийнхээ оюун санааны нэгдлийн гэрч нь болж байна. Энэтхэг улс 1 тэрбум вакцин хийсэнд баяр хүргэе. Энэхүү амжилтанд хүрэхийн төлөө ажилласан бүх эмч, сувилагч нартаа баярлалаа.” хэмээн жиргэсэн юм.

Харин Монгол улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх өөрийн жиргээгээр дамжуулан Англи хэлээр баяр хүргэжээ.

“My heartfelt Congratulations to PM Narendra Modi and Indian people for reaching 1 billion vaccination mark in India. Mongolia is proud of our Strategic Partner, India for this great achievement”

буюу

“Миний зүгээс ерөнхий сайд Нарендра Моди болон Энэтхэгийн ард түмэнд 1 тэрбум вакцин хийсэн амжилтанд хүрсэнд чин сэтгэлээсээ баяр хүргэж байна. Монгол улс өөрсдийн стратегийн түнш болох Энэтхэг улсын энэ гайхалтай амжилтаар бахархаж байна” гэжээ.

Харин энэ жиргээний доор зарим жиргээчид янз бүрийн сэтгэгдэл үлдээсэн байх юм.

Жишээлбэл Keerthivasan гэдэг хэрэглэгч:

“Худлаа ярь. Энэ дэлхий дээр зөвхөн Энэтхэг, Хятад гэдэг хоёр улс л 1 тэрбумаас дээш хүн амтай. Хятад улсад 2,23 тэрбум вакцин хийчихсэн. Харин Энэтхэг улс маань эхний тунд 1 тэрбум , хоёрдугаар тунд зөвхөн 300 саяыг л хийсэн. Бид наадахныхаа чинь талд нь ч хүрээгүй байна. Түүний хувийн сурталчилгааг битгий дэвэргээд бай. Ахиад урт хугацааны ажил байна” гэсэн байв.

Jay Chakrabarti:

“Энэ ажил магтууштай хэдий ч бүрэн дуусах болоогүй байна. Энэтхэг улс 1,3 тэрбум хүн амтай. Өөрөөр хэлбэл бүх хүн амаа бүрэн тунд хамруулахад 2,6 тэрбум тун хэрэгтэй гэсэн үг. Дээрээс нь нэмэлт тунг бодоод үз дээ. Түрүүлж ялалт зарлах нь баталгаатай биш шүү”.

Prabhakar Achyuta:

“Монгол улсад баярлалаа. Энэтхэгийн ахан дүүс улс”

Continue Reading

Trending