Connect with us

Зөвлөгөө

“Утаа ихтэй нөхцөлд хамраа байнга цэвэрлэж байх хэрэгтэй”

Published

on

“Сонгдо” эмнэлгийн чих, хамар хоолойн эмч М.Цэндсүрэнгийн зөвлөгөөг хүргэж байна.

-Хүйтэн сэрүүний улирал эхлэхээр чих, хамар хоолойн өвчлөл ихсэх хандлагатай болдог. Ялангуяа хүүхдүүдийн хоолой өвдөх гээд байдаг. Тэгэхээр үүнээс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх, өвдсөн тохиолдолд хэдийд нь эмчид хандах нь зөв вэ?

-Хоолойны мах буюу гүйлсэн булчирхайн архаг үрэвсэл бол манай орны цаг агаар, агаарын бохирдол болон хүйтний улиралтай холбоотойгоор нэлээн түгээмэл тохиолддог. Зөвхөн насанд хүрсэн хүн төдийгүй бага насны хүүхдүүд бүр нярай байхаасаа хоолой нь өвдөөд эхэлдэг.

Яг хоолой өвдсөн, хурц үрэвсэлтэй байх үед нь эцэг, эхчүүд хүүхэддээ, насанд хүрсэн хүмүүс бол өөртөө зөв гүйцэд эмчилгээ хийж байх хэрэгтэй. Тэр үед нь дутуу эмчилснээс өөрөөр хэлбэл, хоолой идээлүүлээд байгаа нянг дутуу устгаснаас болоод архаг гүйлсэн булчирхайн үрэвсэлтэй болдог.

-Иргэд хоолойны мах ургадаг гэж ойлгодог. Зарим хүүхдүүд бол төрөхдөө л хоолойны махтай байдаг шүү дээ?

-Үүнийг гүйлсэн булчирхай буюу тагнайн гүйлсэн булчирхай гэж нэрлэдэг. Тагнайн гүйлсэн булчирхай үр хөврөлийн явцад бий болоод дөнгөж төрсөн нярай хүүхдэд бол том байдаг. Томролоор нь гурван зэрэгт хуваана. Хэтэрхий том байх юм бол үрэвсэж идээлэхгүй хэрнээ унтахдаа амаа ангайх, дэрэн дээр нь шүлс нь гоожих ч гэдэг юм уу зовиурууд илэрдэг.

Үрэвсэх гэдэг нь хоолойн махтай эсэхийн гол шалгуур биш. Харин яг үрэвсээд идээлээд байна уу, үгүй юу гэдэг нь л анхаарах ёстой зүйл. Манай иргэд нэгнийхээ амыг нээж харж байгаад л үрэвсэлтэй, үрэвсэлгүй гээд байдаг. Гэтэл тэр булчирхай нь зарим хүнд жижиг үрэвсэлтэй, заримд нь том үрэвсэлтэй байдаг.  Тэгэхээр хэмжээ бол хоолойн махтай, махгүйн шалгуур бас биш.

-Сүүлийн үед манай залуус чихэвч их зүүдэг болж. Гудамжинд хүртэл зүүгээд л явж харагддаг. Аюулгүй байдал талаасаа бол их хэцүү харагддаг юм. Харин эрүүл мэнд талаасаа хэр сөрөг нөлөөтэй байдаг бол?

-Чихэвч их зүүдэг болсонтой холбоотойгоор гадна чихний сувгийн үрэвсэл ихсэх болсон. Гадна чихний суваг гэж бидэнд харагдаж байгаа чихний дэлбээнээс цааш насанд хүрсэн хүн бол 2.5 см-ийн урттай, нүүрний арьсны үргэлжлэлийг хэлдэг. Гэхдээ энэ хэсэг бол хулхи, хөлс, тосны булчирхайн агууламжтай. Үүн дээр байнга чихэвч үрээд яваад байхаар гадна чихний сувгийн үрэвсэл үүсгээд энэ нь цаашаа хэнгэрэг рүү дамжих хандлагатай болдог.

-Ер нь чихэвчийг зүүх зохимжит хугацаа нь хэр байдаг юм бол?

-Нэг удаадаа нэг цаг 30 минутаас илүү зүүх хэрэггүй. Ингэх юм бол өмнө дурдсан булчирхайн үйл ажиллагаа доголдох эрсдэлтэй. Мөн чихэвчнийхээ түвшинг тааруулж сонсохгүй бол хэнгэргэн хальсны цааш нь шууд дамжуулах үйл ажиллаагаанд сөрөг нөлөөтэй.

-Өвөл утаа ихэсдэг. Ийм үед иргэд амьсгалын замын эрхтнүүдээ хамгаалж байх шаадлагатай болдог. Тэгэхээр хамраа ер нь яаж  цэвэрлэж, арчилж байх ёстой юм бэ?

-Хамар бол өөрөө амьсгалж байгаа агаарыг бүлээсгэх, шүүх, дулаацуулах, дамжуулах үүрэгтэй. Тэгэхээр нэн түрүүнд хамрын бүтэц үйл ажиллагаа хэвийн байх ёстой. Ердийн бүтэц үйл ажиллагаатай хамар бол энэ үүргүүдээ сайн гүйцэтгэнэ. Өөрөөр хэлбэл, хэдийгээр утаатай байсан ч эрсдэлд хүргэх нь бага байдаг. Гэтэл хамар нь гадна талаасаа ямар нэг эмгэггүй мөртлөө дотор талдаа таславчийн муруйлттай иргэд манай улсад маш их байдаг.

Мөн манай орны цаг уурын онцлогтой холбоотойгоор хамрын самалдаг агаараа дулаасгахын тулд хэт их ажилласнаас болж хөөж, хавагдаж томордог. Эдгээр шалтгаанаас болж хамрын үндсэн үйл ажиллагаанууд алдагдахаар агаараа дотогш нь шүүх ажиллагаа нь алдагддаг. Тэгэхээр нэгдүгээрт таны хамар бүтцийн хувьд бүрэн бүтэн байх ёстой. Хоёрдугаарт, хялбархан аргаар угааж байх хэрэгтэй.

-Гэрийн нөхцөлд хялбар аргаар хамраа угааж цэвэрлэх ямар боломж байдаг вэ?

-Гэрийн нөхцөлд бол маш сулруулсан давсны уусмалаар угааж болно.

-Таны түрүүний хэлсэн хамарны доторх таславчийн муруйлт юунаас үүсдэг юм бол?

-Энэ бол төрөлхийн буюу ураг байх үедээ үүссэн байж болно. Мөн төрөх замынх байж болно. Эсвэл санамсаргүй байдлаар спор тоглоом тоглож байхдаа ч юм уу, хүүхэд анх хөлд орж байхдаа санамсаргүй юм мөргөснөөс ч юм уу үүсдэг. Мэдээж хамгийн гол шалтгаан нь гэмтэл байдаг.

-Эцэг, эхчүүд ер нь хүүхдийнхээ чихийг яаж цэвэрлэж байвал зөв юм бэ?

-Нярай хүүхдүүдэд бол чихэнд нь хулхинаас гадна төрөх замын эхсийн, салианы үлдэгдлүүд үлдээд тэр нь хатчихдаг. Зарим  эцэг, эх тэрэнд хүрэхээс эмзэглээд байдаг. Мөн хулхи бас хоёр янз байдаг. Хуурай хулхийг бол эцэг, эхчүүд амархан цэвэрлэдэг. Харин тослог хулхи нь нэлээд томорчихсон бол эцэг, эхчүүд заавал мэргэжлийн эмчид хандаж соруулах буюу угаалгаж цэвэрлэсэн нь зөв.  

-Зөвлөгөө, мэдээлэл өгсөнд баярлалаа.

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Зөвлөгөө

Яагаад сээрний яс цохuх аюултай гэдгийг эмч тайлбарлав

Published

on

By

Монголчууд бид малын сээрний ясыг цохuх, хуга̀ладаг уламжлалтай. Тэгвэл энэ талаар гар сарвууны мэс засалч эмч Л.Нанжид дараах сэрэмжлүүлгийг хуваалцжээ.

“Сэрэмжлүүлэг. Би нэг зүйлийг гайхаад бардаггүй дээр нь бүр ойлгодоггүй ээ. Учир мэдэх нэг нь зөвлөөрэй. Гар сарвууны эмч нарын бас л нэг толгойны өвчин болж байгаа зүйлийн нэг энэ сээрний ясыг гараараа цохuж хуга̀лах.

Энэ яс хуга̀рлаа гээд яг юу өөрчлөгдөөд яах гээд байгаа юм бүү мэд. Харин эсэргээрээ цохuсон хүний алганы шивнүүр яс нь хуга̀рах үзэгдэл элбэг юмаа. Бүгд л эр эмгүй сээр цохuж хуга̀лаж байгаа бичлэг хийгээд бусдад буруу үлгэр болох тэрэндээ онгирч омогшоод яах юм бэ сошилоор….

Өгөр яс хуга̀рч л байдаг. Таны чиний гарны яс хуга̀рвал хөдөлмөрийн чадвар алдагдах цаашлаад гар хавдаж үрэвсэх идээлж бохирдох гээд л их олон хүндрэл гарч бна даа…. зүгээр зугаа ч юмуу тоглоомч юм уу энэ үйлдлийн ард өөрөө хохироод үлдэнэ эмчлэх гэж эмч эмнэлгийнхэн зүдэрч байгааг л ойлгочихмоор байнаа.

Хамаатны дүү хүртэл гараа хуга̀лаад хагалгаанд орж байх шиг. Яс цохuж ясаа хуга̀лахаа болъёо бүгдээрээ” хэмээн анхааруулжээ.

Continue Reading

Зөвлөгөө

Иргэн: Бид яагаад картаар биш бэлэн мөнгөөр төлбөр хийх ёстой гээч?

Published

on

By

Бодох зүйл байна.

Бид яагаад хаа сайгүй картаар биш бэлэн мөнгөөр төлбөр төлөх ёстой вэ?

-Миний халаасанд 20 мянгатын дэвсгэрт бий. Би Ресторан орж оройн хоолоо идээд төлбөрөө бэлэн мөнгөөрөө төлнө.

Дараа нь рестораны эзэн миний өгсөн бэлэн мөнгөөр ажилтандаа унааны мөнгө болгож өгсөн гэж бодъё.

Ажилтан мөнгөө таксины жолоочид өглөө.

Таксины жолооч дараа нь үсээ засуулах гэж надад байсан 20000 төгрөг өгөв. Дараа нь үсчин энэ 20-аар дэлгүүр хэсэхэд ашиглах болно. Олон тооны төлбөр хийсний дараа миний өгсөн 20 мянгат 20к хэвээр байх бөгөөд төлбөр хийхдээ ашигласан бүх хүмүүс зорилгоо биелүүлж, банк бэлэн мөнгөний төлбөрийн гүйлгээнээс ашиг хүртэхгүй үлдлээ.

Гэхдээ хэрэв би ресторанд ирээд VISA картаар төлбөрөө хийвэл худалдагчаас миний төлбөрийн гүйлгээний банкны шимтгэл 150 авлаа 19850 төгрөг болов.

Үүнээс цааш рестораны эзэн ажилтандаа бэлэн мөнгөөр биш ухаалаг банкны апп ашиглан цалин олгов. /19700төг/

Ажилтан таксинд ялгаагүй ухаалаг банкаар төлбөр төлөв./19550төг/

Жолооч үсчин мөн адил /19400төг/

Ийнхүү 4хэн гүйлгээнээс 600 төгрөг банкны ашиг болно.

/100 гүйлгээ хийхэд миний 20000 төгрөг 5000 төгрөг болж 15000 төгрөг банкны ашиг боллоо/ Бэлэн мөнгөний эрсдэл сул тал ч байгаа бас бодох л зүйл

Эх сурвалж: Амьдралд Хайртай

Continue Reading

Зөвлөгөө

Ө.Цэцэгмаа:Суурь өвчнөө эмчлүүлээгүйгээс зүрх өвддөг

Published

on

By

Хан-Уул дүүргийн Эрүүл мэндийн нэгдэл амбулаторийн I Зүрх судасны их эмч Ө.Цэцэгмаатай ярилцлаа.

Сүүлийн үед зүрх судасны өвчин их залуужиж байна. Энэ нь юутай холбоотой вэ?

-Зүрх судасны өвчин залуужиж байгаа нь хотжилттой холбоотой. Агаарын бохирдол, идэж байгаа хоол хүнс­нээс шалтгаалж энэ өв­чин ихэсч байна. Мөн үндсэн суурь өв­чин болох хоолойны ан­гина, шүд болон бөөрний архаг үрэвслээ эмчлүүлээгүйгээс үүнийг үүсгэдэг халд­варууд зүрхний өвчинд нөлөөлдөг. Үүнээс болж хавхлагын үрэв­сэл, зүрхний үе мөчний өвчлөлийг үүс­­гэх шалтгаан болж байна. Энэ нь бас зөв хооллолттой холбоотой. Зүрхний өвчнийг үүсгэдэг эрсдэлт хүчин зүйлүүд бий. Гурван цагаан хор болох өөх тос, давс, элсэн чихрийг их хэмжээгээр хэрэглэж байна. Идэж байгаа хоол хүнсэнд ихэвч­лэн чихэрлэг зүйл их хэрэглэснээс шүд хор­хой­тох, хоолойн ангины үрэвсэлтэй, хоол боловсруулах замтай холбоотой үрэвсэл, сархад, янжуур их хэрэглэж байгаа нь зүрхний өвчинг үүсгэх шалтгаан болдог.

Хүмүүс зүрх өвдлөө гээд валидол их уудаг. Энэ эмийг байнга ууснаар биед сөрөг нөлөө үзүүлдэг үү?

-Энэ эмийг байнга ууж болохгүй. Валидолын найрлагад зүрхийг тайвшруулах үйлчилгээтэй минитол гэдэг бодис байдаг учир уулгадаг. Зүрх өвдсөн үед гарын дор байлгах шаардлагагүй. Эмчдээ үзүүлээд юунаас болж зүрх өвдсөн шалтгааныг нь тодруулж байж эм уух хэрэгтэй. Зүрхний эмийг янз бүрийн антибиотек, витамин шиг гарын дор авч хэрэглэдэг зүйл биш. Зүрхний цохилт удааширч, хэм алдагдаж түргэснэ, удааширна. Зүрхний цусан хангамжийн ямар дутагдал байна түүнээсээ хамаарч эмийн эмчилгээг эмчийн заавраар хэрэглэнэ. Манайхан эмчээр эм бичүүлж авчихаад “Энэ эм надад таарч байна. Их сайн” гэж хүмүүст хэлдэг. Гэтэл тухайн хүний зүрхний цохилт удааширсан, даралт нь бага үед энэ эмийг хэрэглэхэд хортой. Зөвхөн эмчийн заавраар зүрхний эмнүүдийг уух ёстой. Валидол нь тухайн үед зүрхний судас тэлэх, тайвшруулах зорилгоор уудаг.

Заримдаа тайван байх үед ч гэсэн зүрх хурдан цохилдог. Энэ нь муу юу. Хэвийн үед хүний зүрх нэг минутад хэд цохилох ёстой вэ?

-Зүрхний цохилт нэг минутад 60-80 байна. Хэрэв 80-100 байвал зүрхний цохилт түргэснэ. 60-аас доош бол зүрхний цохилт удааширдаг. Харин өвчний шалтгаанаар зүрхний цохилт хур­дас­вал өрхийн болон дотрын эмчийн хяналт дор эмийн эмчилгээ хийл­гэнэ. Юунаас болов гэдэг шалтгааныг нь олох хэрэгтэй. Үүний тулд зүрхний цахилгаан бичлэг хийлгэх, хэт авиан шинжилгээгээр шалтгааныг нь олж болно. Бас бусад халдварт өвч­нүүд байна. Тухайлбал, бамбай булчирхайн үрэвсэлтэй бол зүрхэнд өөрчлөлт орно.

Хурдан, цочмог уурлах нь зүрхний өвчинтэй холбоотой юу. Ийм үед эмч нар долоогоны ханд уу гэдэг?

-Холбоотой. Хүн айж, сандарсан, цоч­сон үед зүрхний цо­хилт түргэсч, даралт ихэс­дэг. Долоогоны ханд тайвшруулахаас гадна зүрхний цохилтыг удааш­руулж, даралт буулгадаг учраас эмчийн зөвлөсний дагуу уух хэрэгтэй.

Зүрх нь өвддөггүй хэрнээ хааяа хатгаж өвдөн амьсгаа авч болдоггүй. Эмчид үзүүлэхээр зүгээр байна гэдэг. Ийм үед ямар эмчилгээ, шинжилгээ хийлгэх вэ?

-Янз бүрийн өвчин буюу суурь өвчнөөс шалтгаална. Тухайлбал, уушгины хатгалгаатай, хавирга хоорондын завсрын мэдрэлийн үрэвсэл, булчингийн мэдрэл, цөсний чулуутай бол гэнэт зүрхээр хатгуулж, цээжээр өвддөг. Цээжээр өвдсөн болгоныг миний зүрх өвдөж байна гээд эмчид ханддаг. Нарийн шинжилгээ хийж, оношийг нь тодруулснаар хам шинжүүдийг ялгаж байж зүрхний өвчин гэсэн оношоо тавина. Зүрхний янз бүрийн өвчин байдаг. Тухайлбал, зүрхний титэм судасны хурц үрэвсэл, ачаалалтай зүрхний бах, зүрхний хэрх өвчний шалтгаантай хавхлагуудад нөлөөлсөн үед хүчтэй хатгаж өвддөг. Мөн зүрхний шигдээсийн үед огцом хүчтэй өвдөлт өгнө. Тиймээс эмчид яаралтай үзүүлэх хэрэгтэй.

Зүрх дандаа чичрээд байхаар нь эмчид үзүүлж, цахилгаан бичлэг хийлгэхэд зүгээр байна гэдэг. Энэ нь зүрх өвчлөх шалтгаан мөн үү?

-Манайхан зүрх чичрээд байна гэдэг. Энэ нь зүрхний хэм алдагдаж, түргэсээд байгааг чичирч байна гэж ойлгодог. Энэ үед зүрхний цахилгаан бичлэгээр илрэхгүй ч бусад өвчний үед чичрэлт илэрнэ. Дотоод шүүрлийн булчирхай бамбай, сахар багадалттай үед хөлөрч, чичрэх шинж тэмдэг илэрдэг. Үүнийг яг мэргэжлийн эмчид хандаж оношийг нь тод­руулна. Ганц зүрхний өвчний үед илрэхгүй.

Цус багадалт зүрхний хэм алдалтад нөлөөлдөг үү?

-Нөлөөлнө. Их хэмжээний цус багадалттай хүн зүрхний болон тархины цусан хангамжийн дутагдалд орсноос толгой өвдөж, зүрхээр хатгуулах зэрэг шинж тэмдэг илэрдэг. Тиймээс суурь болон үндсэн өвчнөө эмчлүүлснээр зүрхний зовиур багасна.

Зүрх тэжээлийн дутагдалд орсон байна гэсэн яриа сүүлийн үед их гарч байна. Энэ юунаас болж байна вэ?

-Тухайн хүний суурь өвчин, цус багадалт нө­лөөлөхөөр чухал эрхтэнд очих цусны хэмжээ багассанаар зүрхэнд тэжээл, тархинд цусан хангамж дутагддаг. Үүнээс болж зүрхний өвчнүүд өвдөх шинж тэмдэг, янз бүрийн өөрчлөлт гардаг. Тиймээс зүрхний тэжээлийн дутагдалд орохгүйн тулд юунаас шалтгаалж байгаа суурь өвчнөө эмчлэх хэрэгтэй. Зүрхний биш шалтгаантай суурь өвчин цус багадалт, архаг өвчнүүд, хавдрын улмаас цус багадалт үүссэнээс зүрхэндээ нөлөөлсөн байгаа. Эдгээр суурь өвчнийг эмчилснээр зүрхний цусан хангамж сайжирна.

Сүүлийн үед хүүхдүүд зүрхний цоорхойтой төрж байгаа. Та үүнийг юутай холбоотой гэж бодож байна вэ?

-Эхийн хэвлийд байх үйл ажиллагаатай холбоотой. Ээж нь жирэмсэн байхдаа элдэв төрлийн хортой эм бэлдмэл хэрэглэсэн байж болно. Агаарын бохирдолттой холбоотойгоор гажигтай хүүхэд төрөх магадлал өндөр. Мөн удамшилтай бас холбоотой.

Манайхны дунд зүрх өвдөхөөр даралт ихэсдэг гэсэн яриа бий. Энэ хэр үнэний хувьтай вэ?

-Цусны даралт ихэсвэл зүрхэнд нөлөөлнө. Өндөр даралтын улмаас толгой эргэж, дотор муухайрч зүрх чичирнэ, зүрхээр өвдөх шинж тэмдэг илэрдэг.

Зүрхний өвчин ямар тохиолдолд хүндэрч, хагалгаа хийхэд хүргэдэг юм бэ?

-Зүрх нь удаан хуга­цаагаар өвдсөн хүмүүс бий. Залуу хүмүүст ихэвч­лэн хэрх өвчний улмаас зүрхний хавхлагууд гэмтээд байгаа. Үүнээс үүдэлтэй зүрхний олдмол гажиг үүсдэг. Энэ олдмол гажгийн улмаас янз бүрийн өөрчлөлт өгч зүрхний дутагдалтай уч­раас мэс заслын аргаар хагалгаа хийдэг.

Энэ өвчнөөс иргэд яаж урьдчилан сэргийлэх вэ. Энэ талаар зөвлөгөө өгөөч?

-Сүүлийн үед зүрхний өвчин залуужиж байгаа гол шалтгаан нь амны хөндийн ариун цэвэр, гүйлсэн булчирхайн архаг үрэвслээ эмч­лүүлээгүйгээс зүрхний хавхлагууд, бөөрийг гэмтээснээс хүндрэл өгч даралт ихсэлт, зүрхний янз бүрийн өвчний шалтгаан болж байна. Тиймээс амны хөндий, хорхой идсэн шүд, чих болон бөөрний архаг үрэвслээ эмчлүүлж байвал зүрхний өвчлөл багасна. Мөн биеийн жин хэт тарган биш, хөдөлгөөний хомсдлоос үүсэлтэй зүрхний өвчин ихэсч байгаа. Хоол хүнсний хэрэглээ буюу давс, элсэн чихэр, өөх тосыг хэтрүүлэн хэрэглэснээр судасны хатуурал үүсч энэ өвчний эхлэл тавигдаж байна. Эмийн эмчилгээ шаардахгүйгээр зөвхөн хувь хүнээс шалтгаалах юм. Тиймээс хоолны дэглэм барьж чадвал зүрхний өвчин багасна.

Энэ өвчнийг бага дээр нь эмчлүүлснээр бүрэн эдгэрэх үү?

-Эдгэрнэ. Зүрхний өвчний шалтгааныг олоод бага дээр нь эм­чил­бэл зүрхний өвчин эмчлэгдэнэ. Тиймээс амны хөндийн ариун цэвэр, зөв зохистой хоол­лол­тоос шалтгаалсан зүрхний өвчнөөс урьд­чилан сэргийлэх хэрэгтэй.

Continue Reading

Онцлох мэдээ

DMCA.com Protection Status