Connect with us

Дотоод мэдээ

Т.Хулан: Айл гэр салах шаардлага гарвал бэргэнтэй ярилцдаг юм байна

Published

on

Улсын драмын эрдмийн театрын хаалгаар оронгуут хөгжмийн цоглог ая эгшиглэж хүүхдийн зохиолч Д.Содномдоржийн1957 онд бичсэн “Норовын намтар” хошин найраглалаас сэдэвлэсэн хүүхдийн дуулалт инээдмийн жүжгийн сургуулилт болж байгаа нь энэ. УДЭТ-ын найруулагч Ч.Түвшин зохиолыг нь бичиж, найруулсан аж.

Уг жүжгийн гол дүр Норовт УДЭТ-ын менежер, залуу жүжигчин А.Чингүн тоглож байгаа бол түүний найз охин болох Жимсээгийн дүрд жүжигчин Т.Хулан тоглож байгаа билээ. Орчин үеийн Норов бол эрх танхил өссөн айлын ганц хүү бөгөөд компьютер тоглоомд орсон, худалч сахилгагүй нь дэндсэн хүү гэнэ.

Харин түүний найз охин болох Жимсээ онц сурлагатан, цэвэрч нямбай нэгэн. Норовын гэрийн даалгаврыг хийж өгч, өглөө гэрээс нь аваад хичээлдээ хамт явдаг, нэг үгээр бол үлгэр жишээч сайн хүүхэд юм. Ингээд “Норовын намтар”-ын Жимсээ буюу Улсын драмын эрдмийн театрын жүжигчин СТА Т.Хулантай ярилцсанаа хүргэе.  

-“Норовын намтар” жүжиг нэлээн удаан хугацаанд бэлтгэгдэж үзэгч хүүхдүүдэд хүрэх гэж байна. Жүжгээр юу хэлэхийг хүссэн бэ?  

-“Норовын намтар” хошин жүжгийг хүүхэд багачуудын хүмүүжил, мэдлэг оюунд хөрөнгө оруулалт хийх зорилгоор Улсын драмын эрдмийн театрын найруулагч Ч.Түвшингийн шинэчилсэн найруулгаар хүүхэд багачууддаа хүргэж байна. Энэ жүжиг Монголдоо анх удаа тоглогдож буй үндэсний хэмжээний хүүхдийн сургамжит драмын жүжиг гэдгээрээ илүү онцлогтой. Техникийн хөгжил өдөр ирэх тусам хөгжиж буй өнөө цагт түүнийг дагасан сөрөг үр дагаврууд хүүхдийн хүмүүжилд хэрхэн нөлөөлж байгааг эцэг эх, багш нарт харуулахыг зорьсон.  

-Жүжигт PC тоглоомын талаар хөндөж байгаа гэсэн. Мөн PC-ны баатрууд жүжигт амилна гэсэн үү?  

-Хүүхдүүдэд PC тоглоомд битгий их орооч ээ гэсэн санааг ойлгуулахыг хичээж байна. Мөн жүжгийг маань үзчихээд тоглодоггүй хүүхдүүд тоглоод сурчихвий гэсэн битүүхэн болгоомжлолтой байна. Учир нь жүжигт PC-ны баатрууд бүгд амилж Норовын найзууд болж тоглож байгаа. Хүүхдийн жүжиг учраас илүү сонирхолтой болгохын тулд нэлээд олон дүр нэмэгдсэн.   

-Эцэг эхчүүд театрт хүүхдээ хүргэж өгчихөөд явах биш хамт үзвэл үр өгөөжтэй гэж дээр хэллээ. Тэдэнд юуг ухааруулах бол?  

-Манай жүжиг хүүхдүүдэд PC тоглох нь буруу гэдгийг ойлгуулахын зэрэгцээ эцэг эхчүүдэд нэгийг бодогдуулахуйц шийдэл оруулж өгсөн. Тэгэхээр эцэг эхчүүд “Норовын намтар”-ыг хүүхдүүдтэйгээ хамт үзэх хэрэгтэй. Ээж аавууд хүүхдүүд PC тоглож болохгүй л гэдэг. Тэгэхээр урлагаар дамжуулж эцэг эхчүүд бас нэг зүйл олж харах болов уу. Энэ нь хүүхэд хичээлээ тараад яг юу хийж байна.

Хичээл сургуульдаа явж байна уу, эсвэл нөгөө PC тоглоом тоглохоор явж байгаа эсэхийг анзаарах хэрэгтэй гэсэн санааг оруулж өгсөн. Шар хадны эмнэлгийн сэтгэцийн тасагт PC тоглоомд орчихсон хүүхдүүд хэвтэж эмчлүүлдэг бүхэл бүтэн тасаг байдаг юм билээ. Тэгэхээр хүүхдүүд ийм буруу зүйлээр тархиа хөгжүүлж болохгүй шүү дээ.   

-Тэгвэл Жимсээгийн дүрээс хүүхдүүд юу олж харах вэ?  

-Миний дүр бол энэ жүжигт нэмэгдэж орсон. Өмнөх “Норовын намтар” зохиолд Жимсээ гэж дүр байгаагүй. Жимсээ нь Норовын эсрэг дүр. Хамгийн цагаан, гэгээлэг номонд дуртай хүүхэд гэж ойлгож болно. XX зууны хүүхдүүд ном уншдаг байсан бол XXI зууны хүүхдүүд компьютероор амьсгалах болсон цаг үе. 

Тэгвэл миний дүрийн хувьд XX зууны үеийн Жимсээ одоо үеийн хүүхэд мөртлөө компьютерээс илүү номоос мэдээлэл, мэдлэг олж авдаг хүүхэд. Гэхдээ “ном байнга унш” гэсэн санаа биш. Аливаа юм хэтрэх хэрэггүй. Байнга ном уншаад бас номонд дуртай болчихсон хүүхэд байдаг шүү дээ. Зөвхөн өөрт хэрэгтэй мэдээллээ номоос олж авч чаддаг байх нь чухал. Ном их уншсан Жимсээ үеийнхээ хүүхдүүдээс илүү мэдлэгтэй учраас сургуулийн таван онцын эзэн гэж нэрлэсэн байгаа.   

-Өмнө нь тайз дэлгэцийн олон дүр бүтээж байсан ч хүүхдийн дүрд төдийлөн тоглоогүй байх. Жимсээгийн дүрийг бүтээхэд хэр байв?  

-Миний өмнө нь ажиллаж байсан дүрүүдээс Жимсээгийн дүр огт өөр. Мэдээж хүүхдийн жүжиг учраас илүү сонирхолтой байлгах үүднээс хичээж ажилласан. Тухайлбал, сэргэлэн цовоо, багшийг шүтсэн, онц сурлагатан, сургуулийн хүндэт самбарт байнга зураг нь гардаг гэгчлэн өөрийнхөө дүрийг аль болох хөгжүүлж ажилласан. 

Жимсээ номыг хэдэн ботиор нь дааж ядаад л байнга авч явдаг. Үүнийг манай жүжгийн уран сайхны зөвлөлөөр “ийм хүнд ном барих хэрэг байна уу” гэсэн шүүмжлэл жаахан гарсан байна лээ. Би үүнийг байх ёстой зүйл гэж дүрээ өмөөрөөд найруулагчтайгаа тохирсон. Яагаад гэхээр одоо ч гэсэн ном уншдаг хүүхдүүд байгаа. Тиймээс энэ ном уншдаг хүүхдүүдэд зориулж жаахан хэтрүүлэгтэй байдлаар хүргэхийг зорьсон. Миний дүрээс гадна нэлээн хэдэн дүр нэмэгдсэн байгаа.

Жишээлбэл, аав, ээж, эмээ, өвөө гэх мэт. Эдгээр дүрүүдийг нэмж оруулж өгсөн нь ээж, аавын хайнга зангаас болоод хүүхдүүд тоглоомд уруу татагдаж байж болзошгүй гэсэн санааг оруулсан. Зөвхөн хүүхдэд мөнгө л хэрэгтэй юм шиг ойлгоод хичээлд явахад нь байнга мөнгө өгдөг. Халаасны мөнгө байнга өгдөг үзэгдэл одоогийн эцэг, эхчүүдийн дунд түгээмэл байгаа. Цаанаа хүүхэд мөнгөө юунд зарцуулаад байна гэдгийг харин анзаардаггүй.   

-Сургуулилтаас харахад уран бүтээлийн ачаалал их байх шиг байна. “Норовын намтар”-ын өмнөхөн “Монголчуудын гэрлэх ёслол” театрчилсан тоглолт болсон. Одоо үргэлжлүүлээд залууст зориулсан шинэ жүжиг тавигдах гэж байгаа гэж сонслоо?  

-Уран бүтээлийн ачаалал ихсэх хандлагатай болж байна. Театр маань шинэ уран бүтээлүүд хийж эхэлж байна. Саяхан гэрлэх ёслолын тухай жуулчдад зориулсан тоглолт хийсэн. Энэ тоглолтод би бэргэн эгчийн дүр бүтээсэн. Гаднынханд манай гэрлэх ёслол ямар дэг жаягтай байдгийг шууд орчуулгатайгаар хүргэлээ. Манайхны мэддэггүй зүйл ч их байна. Бэргэн маш чухал үүрэгтэй хүн гэдгийг мэдэж авсан.

Шинээр айл гэр болсон хосууд ямар нэгэн шалтгаанаар салах шаардлага гарвал бэргэнтэйгээ ярилцдаг юм байна. Мэдээж ээж, аавтайгаа ярилцахаас гадна бэргэн тийм их хүндтэй байна гэсэн үг. Тухайн бэргэний зөвлөгөөгөөр эргээд нийлэх тохиолдол ч байдаг гэнэ. Шинэ жүжгийн хувьд манай театр есдүгээр сарын 16-наас эхлээд залуучуудад зориулсан шинэ уран бүтээл тавих гэж байна. Найруулагч Н.Наранбаатарын найруул- гаар “Эцсийн зогсоол зөвхөн чи” жүжгийг бэлтгэж байна. 

Энэ жүжигт би МУГЖ Ж.Оюундарь эгчийн дублёр дүрд тоглоно. Жүжгийн гол дүрийн Жонна бүсгүйн дүр л дээ. Мөн энэ сарын 16-наас эхлээд манай театрынхан говийн аймгуудаар аялан тоглолт хийнэ. Дундговь, Өмнөговь, Дорноговь аймгаар явж “Тамгагүй төр” түүхэн жүжиг, инээдмийн жүжиг болох “Эхнэрээ зээлээч”, хүүхдүүдэд зориулсан “Онц сурлагатан орохыг хориглоно”, “Хайрын виз” жүжгээ залуучууддаа зориулж толилуулахаар хөдөөг зорих гэж байна.   

-Та театрт орохоос өмнө олон сайхан кинонд дүр бүтээсэн. Сэтгэлд хоногшсон дурсамжтай тайз дэлгэцийн дүрээсээ нэрлэнэ үү. Ер нь киноны санал хэр ирж байна вэ?  

-Сүүлийн үед театрынхаа ажилд түлхүү анхааран ажиллаж байна. Арав, арваннэгдүгээр сард ажиллах киноны санал ирсэн. Зохиолоо уншиж үзээд тоглох үгүйгээ шийднэ дээ. Сэтгэлд хоногшсон дүр гэвэл хүн анхны юм бүхэндээ хайртай байдаг. Илүү дотно байдаг учраас тэр байх л даа. Бусад дүрдээ ч мөн хайртай. Тухайн дүрд тоглохдоо жүжигчин тархиа гашилгаж, бие сэтгэлээрээ дүр бүтээдэг болохоор тэр байх.

Анх 2004 онд дөнгөж сургуулиа төгсөөд “Чиний эзгүүд” киноны гол дүрийн бүсгүйд тоглож байсан. Тухайн үед нэлээн л юм болж байсан даа. /инээв/ Анхны дүр болохоор учраа ч олохгүй ёстой л будилж гарсан. Дэлгэцийн бүтээлд дүр бүтээхдээ камерын өмнө яаж зогсох учраа ч олохгүй л явлаа.

СУИС-д киноны талаар бараг хичээл ордоггүй байсан. Тэр үед дэлгэцийн бүтээлийн талаар хичээл ордог болох хэрэгтэй юм байна л гэж бодогдож байсан. Дээрээс нь дөнгөж төгссөн булбарай охин ээжийн дүр бүтээсэн нь бүр ч хүнд байсан шүү. Тийм ч учраас энэ дүрээ одоо болтол хайрлаж, хүндэлж явдаг байх.  

-Тухайн үеийн жаахан охин одоо ээж болсон чинь юу мэдрэгдэж байна. Хэр сайн ээж вэ?  

-Ээж болсон чинь бүх л юм өөрөөр харагдах болсон. Эмэгтэй хүн ээж болохоороо их өөрчлөгддөг юм байна. Өөрөө өөрийгөө илүү их хайрладаг байсан бол одоо тэр хайр нь хүүхэд рүүгээ чиглэх жишээтэй. Өөрөөр хэлбэл, өөрийгөө жаахан умартаж мартах талдаа ордог гэх үү дээ. 

Хүүхдэдээ чамлахааргүй цаг зав гаргаж, хичээж байгаа. Яг үнэндээ хүүхдээ хараад жил гаруй хугацаа өнгөрсөн байна. Хүүхэд маань нэг үеэ бодвол гараас гарчихлаа. Тиймээс одоо уран бүтээлдээ шаргуу хандъя гэсэн бодолтой ажиллаж байна. Ер нь урлагийн мэргэжил төсөөрөхдөө амархан байдаг.   

-Танд уран бүтээлийн өндөр амжилт хүсье. Залуу хүний хувьд манай уншигчдад хандаж юу хэлэх вэ?  

-Уншигч залуучууд, ирээдүйн эзэн хүүхдүүддээ хандаж хэлэхэд зорилгодоо үнэнч, тэмцэж чаддаг байгаасай. Тэр дундаа залуучууд ноён нуруутай байж гэр бүлээ авч явна гэдгийг дотроо ухамсарлаж байх хэрэгтэй. Сүүлийн үед залуучууд маань гэр бүлийг жаахан огоорч мартдаг болсон юм шиг ажиглагддаг. Энэ нь гэр бүлийн үнэ цэнийг алдагдуулах талтай. Үр хүүхэд зөв хүмүүжилтэй өсч байж бидний ирээдүй улам гэрэлтэй байх болно шүү гэдгийг л хэлэхийг хүсч байна.  

Б.Цэцэгдэлгэр
Эх сурвалж: Unen.mn

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Дотоод мэдээ

Тунгалаг агсны хүү сэтгүүлч Г.Алтантүрүүтэй уулзжээ

Published

on

By

Энэ талаар “Танайд хоноё” нэвтрүүлгийн хөтлөгч асан сэтгүүлч Г.Алтантүрүү өөрийн цахим хуудсандаа өгүүлжээ.

“Гэнэт ирнэ! Нутагтаа тухтай морил! Ямар их үгүйлээ вэ! Мэдэх нэг нь түүнийг мэднэдээ. Гэнэт явна” гэжээ.

Сэтгүүлчийн маань өмнө нь хэвлэлд өгч байсан ярилцлагыг танд хүргэж байна.

-Нэвтрvvлгийн тань нэг оролцогч агсан Б.Тунгалаг бvсгvйн амьдралаар кино хийж байгаа гэсэн. Vvгээр яриагаа эхлэх vv?

-Єнгєрсєн жилийн тавдугаар сард юм байна. Миний ажлын энгийн л нэг єдєр. Шар хаданд найман машины гарааштай, саунтай сvрхий айлд хонох байсан юм. Уг нь их анхаарал татахаар айл л даа. Яг нэвтрvvлэг хийх єглєє нєгєє айлаас утасдаад “Уучлаарай, бид хонуулахаа болилоо” гэдгээ палхийтэл хэлдэг байгаа. Цаг нь тулчихсан яах учраа олохгvй сандраад л.

Бvтэн сайнд нь эфиртэй байдаг. Хэрвээ тасалбал цалингийн 25 хувиар торгуулна. Их мєнгє л дєє. Тэгээд л гудамжнаас хонох айлынхаа эзнийг хайхаар шийдсэн. Ямар сураагvй юм биш гээд гарсан даа. Тэгээд хоёр хvvгээ хєтлєєд явж байсан Б.Тунгалаг бvсгvйтэй таарсан. Хагас сайн єдєр Тунгалагийнд хоноод маргааш єглєє нь монтажлаад орой нь гарсан нэвтрvvлэг.

Гэхдээ яах вэ, би єєрийгєє, Тунгалагийн гэр бvлийг их азтай гэж боддог. Нэвтрvvлэгч яах вэ эфирт цацагдаад л єнгєрсєн. Маргааш єглєє нь нэг дэх єдєр єглєє ажилдаа ирэхэд Улаанбаатар тэр чигээрээ Тунгалагаар найгачихсан, ажил дээр баахан хvн ирчихсэн байсан. Би vнэхээр их гайхсан. Уг нь энэ бол миний нэг удаагийн л ажил. Ажлаа хийгээд дууслаа л гэж бодсон. Тэгтэл харин эсрэгээрээ эхэлж байсан.

Зарим нь бvр мєнгєє барьчихсан зогсож байсан. Ингээд маргааш нь Тунгалагийг хоёр хvvхэдтэй нь дуудаад, эфирээр зар єгєєд туслах хvмvvс нь туслаг гэж бодсон юм. Нэг их хvн ирэхгvй байх, ямар ч гэсэн хэдэн тєгрєг цуглана гэж бодсон. Гэтэл нvvрс зардаг нь нvvрсээ, илvv хєргєгчтэй нь хєргєгчєє тэврээд ирсэн. Бvр гурван булиа залуу ирснээ “Нєхрийг нь хаана байдгийг мэдэхгvй биз?” гэж асууж байлаа.

-Тухайн vед хvмvvс єєртєє байгаа бvхнийг Б.Тунгалаг бvсгvйд єгєхийг хичээсэн. 50 тєгрєг, таван сая тєгрєг ч єгсєн хvн байгаа байх?

-Хvний сэтгэлийн гvнээс гарч байгаа зvйл гэдэг хvч ордоггvй юм билээ. Нийт 10 сая тєгрєг л болов уу гэж бодсон чинь 80 сая тєгрєг тэр дороо цуглачихсан. Том, том компаниудыг нэрлэж болох юм. Манай ажил “Бємбєгєр” захын хажууд шvv дээ. Єглєє босоод л шараа тайлдаг хvнд гарууд тэнд олон бий.

Тэдний нэг нэлээд халамцуухан ирээд “Би яах вэ” гээд 100 тєгрєг єгчихєєд “Наадах чинь асуудал биш шvv” гэж байсныг, портер дvvрэн модтой хvн ирээд “Эгчид нь єгєх мєнгє алга. Тэгэхдээ гэр нь, хоёр хvv нь дулаахан байг дээ” гээд мод єгч байсныг тод санадаг юм.Тийм хvмvvс олон байсан.

-Талийгаачийг єнгєрснєєс хойш хоёр хvvтэй нь уулзсан уу. Одоо хаана байгаа бол?

-Уулзаагvй. Шинэ жилээр хоёр дvvдээ бэлэг бариад очсон. Нvvчихсэн байна лээ. Хоёр хvv бидэнтэй хамт байгаа гээд дvv нь надтай ярьсан. Ажил явдлынх нь vеэр би Америкт байсан болохоор ирээд хоёр хvvтэй нь уулзъя гэсэн ч зориг хvрээгvй.

-Яагаад?

-Яг мєнгє тєгрєг цугларч байх vед би “Бvх юм сайхан болно” гээд хоёр хvvг нь тэврээд л сууж байсан. Vнэхээр мєнгє бvхнийг шийдэх юм шиг санаж байж. Тийм болохоор одоо намайг хараад ээжийгээ илvv их санах болов уу гэж айгаад.

-Кино удахгvй дэлгэцнээ гарна гэж байсан?

-Ш.Гvрбазар ахын зохиол, “Мазаалай фильм”-ийн захирал Ч.Батбаяр найруулагчийн “Зvvдний vргэлжлэл” кино энэ сарын эхээр гарч эхлэх гэж байна. Тунгалагийн дvрийг М.Алтанзул гэдэг жvжигчин бvсгvй амилуулж байгаа. Гол дvр маань Тунгалагтай vнэхээр адилхан юм билээ. Хоёр хvvхдэд нь Хvvхдийн ордон, Хєгжим бvжгийн коллежийн хоёр хvv тоглосон. Киноны дууг залуу дуучин Хулан дуулж байгаа.

-Кино хийх талаар олон найруулагч санал тавьж байсан гэсэн?

-Тийм ээ, олон хvн хандсан. Миний хувьд энэ кинонд зєвлєх маягаар оролцож байгаа. Би гол нь киноноос олсон орлогоос хоёр хvvхдэд нь мєнгє єгєєрэй. Хамгийн гол нь маш сайн кино хийнэ шvv гэсэн шаардлага тавьсан.

-Ээжийнх нь тухай кино хийж байгааг хєвгvvд мэдэж байгаа юу?

-Гэрийнхэн нь бvгд мэдэж байгаа.

-Ингэхэд анх яагаад “Танайд хоноё” нэвтрvvлгийг хийх болсон юм бэ?

-Тухайн vеийн MN-25 телевизийн захирал З.Алтай ах бид хоёр гурван цаг шахам ярилцаж байж нэвтрvvлгээ анх тєрvvлсэн дээ. “Танайд хоноё” нэвтрvvлэг монгол хандлага. Тэр тусмаа євєртєє нэг юмтай очно гэдэг бол монгол заншил. Аль болох монгол хандлагаар л хийе гэж бодсон.

-Гэхдээ таныг телевизээсээ гарч байгаа гэж сонслоо. Яагаад гэж олон хvн сонирхох нь лавтай?

-Ерєнхийдєє кинонд ажиллаад одоогоор телевизээсээ чєлєє авсан. Цаашид ганцаараа телевизийн ертєнцєд єрсєлдье гэж бодож байгаа. Хvн нэг газар удах тусам тэр хvрээгээ єєрийнхєє хязгаар юм шиг харж эхэлдэг. Тэгэхээр тийм байхыг хvсэхгvй байна. Хvчтэй єрсєлдєгч байна гэдэг бол сайхан. Телевизийн сэтгvvлч хvнийхээ хувьд том хvрээнд єрсєлдье гэж бодож байгаа.

-“Танайд хоноё” нэвтрvvлэг тэгэхээр дахиж гарахгvй гэсэн vг vv?

-Миний санаа гээд гарахдаа нэвтрvvлгээ ємчлєєд явна гэж байхгvй. Энэ бол хувь хvний ёс суртахууны асуудал. Патент гэдэг зvйлийг телевизэд ярьдаг эсэхийг би мэдэхгvй, “10 мянган тєгрєг”, “Амьдрал аа гэж” гээд миний хийдэг бvх нэвтрvvлэг “MN-25” дугаар суваг телевиздээ vлдэнэ.

-Цаашдаа юу хийхээр тєлєвлєж байна вэ?

-Хэвлэл мэдээллийн салбартаа компани бас студи байгуулж байгаа. Нэвтрvvлэг хийнэ. Зорилгынхоо тєлєє илvv єндєрт нисье гэж бодож байгаа. Айлын тэжээвэр шувуу шиг єглєєд нэг бэлэн будаа тоншъё гэж боддоггvй. Тийм байхыг ч хvсэхгvй байна.

-Шинээр хийх нэвтрvvлгээ тєлєвлєсєн vv. Мэдээж “Танайд хоноё” нэвтрvvлгээс илvv байж хvмvvст хvрнэ шvv дээ?

-Би сургуулиа тєгсєєд л “MN-25”-д орсон. Дєрвєн жил болжээ. Ер нь анхны нэвтрvvлгvvдтэй харьцуулахад дараагийнх нь илvv чанаржсан гэж би боддог. Карьериа єсгєе гэвэл илvv сайн байж дараагийн ажил минь хvнд хvрнэ. Нэвтрvvлгийн санаа олчихоод бэлтгэл ажилдаа ороод байна.

-Хамгийн их vзэгчтэй нэвтрvvлэг гэдгээрээ “Танайд хоноё” нэвтрvvлгийн дундуур реклам их явдаг. Та сурталчилгаанаас хувь авдаг байсан уу?

-Vгvй, хувь авдаггvй. Хєдєлмєрийн гэрээгээрээ ажиллана. Цалин гайгvй авдаг байсан. Тэгэхдээ хангалттай биш.

-Ингэхэд хэчнээн айлд зочилсон бэ. Тоолж vзсэн vv?

-Хоёр жилийн хугацаанд 112 айлд хоносон.

-Хамгийн хэцvv, хаалгаа удаан балбуулсан айл хэнийх байв?

-Хvмvvс траншейнд хоноход л хэцvv байсан байх гэж боддог. Харин ч vгvй. Цаатангуудын урцанд хонох л амаргvй байлаа. Урцандаа яаж амьдардгийг, цаагаа хэрхэн малладгийг vзvvлэхийг маш их хvсч байсан. Гэвч санаснаар болоогvй ээ. Тvvнээс гадна нэг айлд ороод зургаа аваад эхэлчихсэн байж байтал гэрийн эзэн нь ирээд “Чи яв. Хонуулахгvй. Чи хонож байгаа айлынхаа угаалгын єрєєнд нь ороод айлаа муулаад байдаг юм билээ” гээд хєєж байсан. Хєгжилтэй зvйл их бий.

-Vнэхээр єєрийн гэр шиг санагдсан нь?

-Ихэнх айлууд байдгаараа байсан. “Хамаагvй ээ, би vvдэнд чинь унтья” гэхэд хамгийн хvндтэй газраа унтуулна. Бvгд сэтгэлээрээ байсан. Тиймээс хонуулсан бvх айлдаа, хонуулаагvй vзэгчдэдээ, хєєсєн айлууддаа “Баярлалаа” гэж хэлэх байна.

-“Танайд хоноё” нэвтрvvлэг гараад нэг жил боллоо. Хvн бvр намайг таниад л. Нэвтрvvлгээ vзэхээр єєрт хvртэл таалагдаад л. Би чинь юу болчихов оо гээд тэнгэрийн амьтан. Нэг хэсэг биеэ тоох хандлагатай болсон. Би нэг эмэгтэй дvvтэй. Нэг єглєє сэрсэн чинь дvv маань “Ах аа, та ямар єєр болчихсон юм. Миний хурлыг та нэг ч тасалж байгаагvй.

Тэгсэн хуралд суусангvй. Та намайг тоохоо больчихлоо” гэж байна. Тэгээд л би уран бvтээлч хvн єєр байх ёстой гэж бодсон. Аль болох гудамжаар явж, хvмvvсийн дунд байх хэрэгтэй. Хааяа амны хаалт зvvгээд троллейбусаар явдаг. Урд сууж яваа хоёр охины асуудал нь юу байна.

Ард сууж яваа эмээ євєєгийн асуудал, кондуктор хvнийг яаж доромжилж байна. Энэ бvхнийг мэдэрч байна гэдэг сайн нэвтрvvлэг хийхийн эхлэл. Биеэ тоогоод нэг их том ярьсан хvн хvмvvсийн дунд сууна гэдэг хамгийн уйтгартай. Энэ надад таалагдаагvй. Амьдрал биш гэдгийг ойлгосон.

Эх сурвалж: “Зууны Мэдээ” сонин

Continue Reading

Дотоод мэдээ

“Алтан гадас” одон авсан ТҮК-ийн ажилтанд 15 сая төгрөг цуглажээ. Харин яагаад шүүмжлэв?

Published

on

By

Дуучин Нара буюу М.Нарантуяа бүсгүй маань өчигдрөөс эхлэн “Алтан гадас” цол хүртсэн ТҮК-ийн ажилтан ахад мөнгө цуглуулж эхэлсэн билээ. Тодруулбал:

“Жинхэнэ Монголын төлөө ажиллаж шагнуулсан ТҮК-н ажилтан энэ эрхэм хүнд ард түмэн нь Алтан Гадас-н найрыг нь ард түмэн нь дэмжээд нижгэр хийгээд өгье л дөө. Алдар нэртэй эрхмүүдээ гишүүд нь тосч очоод жич баяр хүргэдэг бол эгэл Алтан Гадас-ыгаа иргэд нь угтаад авнашдээ.

Шагналын найр гээд нэг юм заавал хийдэг юм гсн хэдүүлээ ганц ганцхан мянган төгрөг хандивлаад жинхэнэ Монголын төлөө гавъяа байгуулсан хүнийг баярлуулчхымуу айнннн?!? Олон жил тайзан дээр гараагүй Нара нь хүртэл давхиж очоод дуулж хуурдаад ирэх эгэл хамт олонд нь баяр нэмчихнээ гэжугаа.

Хаан Банк 5163372057 Нарантуяа дансанд сэтгэлээрээ л баяр хүргээд хийчих. Нара нь мэдээж шилэн үзүүлнэ, ширхэг ₮ дутаалгүй ахад ард түмнийх нь баярыг хүргэж өгнөө. Найраа хийнэ үү ар гэртээ хэрэглэнэ үү ах өөрөө шийдэг тиймээ.” хэмээн анх дурьдсан байдаг.

Тэгвэл түүний цуглуулж буй мөнгө огцом нэмэгджээ.

“Та нар минь хайр шүү. Алтан Гадаст ах Батмөнхөд ард түмнээс нь баяр дээр нь баяр нэмье гээд 10хан минутын өмнө 00 байсан Хаан Банкны дансанд адь хэдийнэ 1.5 сая ₮ цугларчээ. Нэмж баяр хүргэмээр байгаа хүмүүс нэгдээрэй. Хаан Банк 5163372057 Нарантуяа Нара нь мэдээж шилэн данс хөтөлнө, бас ширхэг ₮ дутаахгүй ахад хүлээлгэн өгнө. Найраа хийнэ үү ар гэртээ хэрэглэнэ үү өөрөө мэдэг тиймээ. Жинхэнэ эгэл гавъяатай хүмүүсээ ард түмэн нт урамшуулнаа” гэсэн юм.

Харин өнөөдрийн байдлаар уг мөнгө 15 сая орчим төгрөгөнд хүрчээ.

“Улс тунхагласны баярын мэнд хүргэе. Өчигдөр санаандгүй эхлүүлсэн санаачлага маань гайхамшиг болон өрнөж Нарагийнх нь орлого, зарлага 0тэй байсан Хаан Банкны 5163372057 тоот дансанд нийт 14.423.925₮ цугларчээ.

1дэх хүртэл данс нээлттэй бгаа шүү. Энэхүү Монгол Түмний халуун сэтгэлийн баярын бэлгийг ТҮК-д олон жил хичээл зүтгэл гарган ажиллаж Төрөөрөө ажлаа үнэлүүлж Алтан Гадас одонгоор энгэрээ мялаасан 3н эрхэм хүнд 3ууланд нь тэгш хуваан хүлээлгэн өгч 3уулангийнх нь хичээл зүтгэл болоод баяр дээр нь баяр нэмэх нь зүйтэй гэж Нара нь шийдлээ.

Та бүхнийг дургүйцэн татгалзахгүй байх гэж итгэж байна. Нара нь зөгийнийхөө өвөлжөөнд дулаалга хийчихээд удахгүй буцаад ирнэ. Ирээд 1дэх өдөр шагналт 3н ах нарыг гэр бүлийнх нь хамтаар Central Tower-н Central Asiana ресторанд урьж өдрийн зоог барингаа олон түмний бэлгийг нь өгье гэж бодлоо” гэлээ.

Энэ арга хэмжээг дэмжсэн иргэд олон байгаа юм. Жишээ нь нэгэн иргэн:

“Дуучин Munkhtur Narantuya Nara – ийн үнэнч фэн болоод жил болж бнөө. Үнэхээр мундаг бүсгүй юмаа. Олны танил Хөдөлмөрийн баатар жүжигчид дээр Их хурлынхан өөрсдөө гүйж очоод, Түк-ийн Алтан гадас авсан ах дээр хэн ч байдгүй наасныг харьцуулж байгаад тэр ахад бүгдээрээ туслая гэж уриалсан байсийн.

Тэгсэн 10-хан минутын дотор 1.5 сая төг цугларч, Буган халиун ресторан одонгийн найрыг нь даах болжээ. Энэ хооронд 3 цаг өнгөрлөө, цугласан мөнгө өшөө арвижсан бх, би ч сэтгэлийн өчүүхэн хандиваа нэмэрлэв. Ийм л хүнийг инфлүүнзер гэнэ дээ. Түүнээс Биг Жигийн хэлдгээр мөнгөнд амаа үдүүлсэн сонгуулийн утсан хүүхэлдэйнүүд бол инфлүүнзерүүд хэрхэвч биш.

Тэгснээ өөрсдийгөө инфлүүнзер гэдэг наасан. Би хувьдаа Нара, Биг Жи, Ганжавхлан, дуучин Маралжингоо, хийлч Дээгий зэрэг хүмүүсийг хүндэлж, инфлүүнзер гэж хүлээн зөвшөөрдөг. Өнгөрсөн сонгуулиар Хишигдалайгаас авахуулаад баахан одонцорууд яаж далдаганалаа тээ. Ард түмэн хэн нь хэнийг ялгадаг.” гэсэн байлаа.

Харин энэ арга хэмжээг шүүмжлэх хүмүүс ч байна. Нэг хэрэглэгч:

“Энэ хүн амьдралын боломжгүй хүн биш өөрт нь мөнгө цуглуулж өгөхөд дургүйцэх эсэхийг нь мэдэхгүй байж ингэж болохгүй байхаа” гэсэн байсан юм.

Continue Reading

Дотоод мэдээ

Лексус 570, Ланд 200 унаж байгаа хүмүүсийн татварыг нэмнэ

Published

on

By

Автозамын түгжрэлийг бууруулахын тулд автомашины татварын системд шинэчлэл хийнэ гэдгийг хотын дарга онцлов. 2022 оны 1 сараас эхлээд түгжрэлтэй тэмцэхэд ямар арга хэмжээнүүд журам хэрэгжүүлэхийг онцлож байна.

Тодруулбал нийслэлийн удирдлагууд түгжрэлийг бууруулахын тулд эхний ээлжинд ямар ажил хийхээр эрэмбэлсэн гэдгийг тодруулья.

Нийтийн тээврийн парк шинэчлэлийг хийж 500-600 автобусыг ашиглалтанд оруулна.
Хөнгөн галт тэрэгний асуудлыг шийднэ.
Ирэх оноос 4000 таксиг үйлчилгээнд нэвтрүүлнэ.
Гудамж замуудын нэвтрэх сүлжээг сайжруулна.

Агаарыг бохирдуулж байгаа тээврийн хэрэгслүүдэд харилцан адилгүй татвар ногдуулдаг болно.

Тухайлбал Приус 20 маркийн тээврийн хэрэгсэлтэй жилд 120 мянган төгрөгний төлдөг байлаа гэхэд Лексус 570 маркийн машинтай хүн ижил төлж болохгүй гэдгийг дурьдаж байна. Товчхондоо Лексус 570 болон Ланд 200 маркын тээврийн хэрэгсэлтэй жолооч нар 2-3 сая төгрөгийн татвар төлөх ёстой гэдгийг хотын дарга онцлож байсан юм.

Хотын дарга Д.Сумъяабазар: “Ер нь 570 унаж байгаа хүн жилд 120 мянган төгрөг төлөөд унаад байх хэрэггүй шүү дээ. 570 унаж байгаа хүн бол жилд татвар хураамж дээр 2-3 сая төгрөг төлдөг байх ёстой. Тэгэхгүй бол Приустэй хүмүүстэй ижил татвар төлөөд явдаг байж болохгүй. Хамгийн ихээр агаарын бохирдлыг бий болгож байгаа.

Моторын багтаамж ихтэй, дизель түлшний багтаамж ихтэй. Агаарын бохирдлыг тодорхой хувь жил дарж байгаа асуудлууд бол багтаамж ихтэй бензин, дизель хөдөлгүүрийн тээврийн хэрэгсэл байгаа” гэсэн юм.

Цаашид түгжрэлийг бууруулахад зөөлөн гэхээсээ илүү хатуу шийдвэрүүдийг гаргана гэдгээ хэллээ. Учир нь өнгөрсөн хугацаанд автозамын ачааллыг бууруулах ажлуудыг хийхдээ иргэдийн саналыг тусгасан баруун эргэхийг, зүүн эргэхийг хориглосон зэрэг санаачлагууд бүгд бүтэлгүйтсэн байдаг.

Нийслэлийн засаг даргын орлогч Б.Одсүрэн: “Хотын хэмжээнд автозамын түгжрэлийг, түгжрэлтэй замуудыг ялангуяа зарим уулзваруудын нэвтрүүлэх тооцоолол зэргийг real-time-аар бодит нөхцөл байдлыг нь шалгадаг тооцоо авдаг мэдээлэл авдаг системд дараа жилээс шилжинэ гэсэн байр суурьтай байгаа” гэлээ.

Ойрын төлөвлөгөөнд тусгасан дээрх ажлуудаас гадна алсдаа жолооны хүрдийг зүүн талд 100 хувь шилжүүлэх, 7-оос дээш насжилттай тээврийн хэрэгслийн татварыг нэмэх, зогсоолыг төлбөржүүлэх зэрэг хатуу бодлогыг барьж ажиллахаа мэдэгдээд байгаа юм.

Эх сурвалж: С1 телевиз

Continue Reading

Trending